Πώς καταλαβαίνω ότι το δοχείο διαστολής έχει χαλάσει – Συμπτώματα και έλεγχος

Πώς καταλαβαίνω ότι το δοχείο διαστολής έχει χαλάσει – Συμπτώματα και έλεγχος

Το δοχείο διαστολής είναι ένα από τα σημαντικότερα εξαρτήματα ενός κλειστού συστήματος θέρμανσης. Η λειτουργία του είναι να απορροφά την αύξηση του όγκου του νερού όταν αυτό θερμαίνεται, ώστε η πίεση της εγκατάστασης να παραμένει μέσα σε ασφαλή όρια.

Όταν το δοχείο διαστολής χάσει την προφόρτισή του, παρουσιάσει πρόβλημα στη μεμβράνη ή έχει επιλεγεί λανθασμένο μέγεθος, ένα από τα πρώτα συμπτώματα είναι συνήθως η μεγάλη μεταβολή της πίεσης μεταξύ κρύας και ζεστής εγκατάστασης.

Πώς λειτουργεί το δοχείο διαστολής

Στο εσωτερικό του δοχείου υπάρχει μεμβράνη που διαχωρίζει το νερό της εγκατάστασης από τον χώρο του αερίου.

Όταν το νερό θερμαίνεται, διαστέλλεται. Η επιπλέον ποσότητα νερού εισέρχεται στο δοχείο και συμπιέζει το αέριο που βρίσκεται στην άλλη πλευρά της μεμβράνης.

Όταν η εγκατάσταση κρυώσει, το νερό συστέλλεται και το δοχείο αποδίδει ξανά νερό στο κύκλωμα.

Με αυτόν τον τρόπο περιορίζονται οι μεγάλες μεταβολές πίεσης.

1. Η πίεση ανεβαίνει πολύ όταν λειτουργεί η θέρμανση

Ένα από τα χαρακτηριστικότερα συμπτώματα προβλήματος είναι η μεγάλη αύξηση της πίεσης καθώς ανεβαίνει η θερμοκρασία του νερού.

Για παράδειγμα, η εγκατάσταση μπορεί να βρίσκεται σε φυσιολογική πίεση όταν είναι κρύα και όταν θερμανθεί να πλησιάζει την πίεση ενεργοποίησης της βαλβίδας ασφαλείας.

Αυτό μπορεί να συμβεί όταν:

• έχει χαθεί η προφόρτιση του δοχείου,

• έχει καταστραφεί η μεμβράνη,

• το δοχείο είναι πολύ μικρό,

• έχει απομονωθεί από την εγκατάσταση,

• υπάρχει πρόβλημα στη σύνδεσή του.

Δεν σημαίνει ότι κάθε αύξηση πίεσης οφείλεται υποχρεωτικά στο δοχείο διαστολής. Χρειάζεται έλεγχος ολόκληρου του συστήματος.

2. Η βαλβίδα ασφαλείας βγάζει νερό

Όταν η πίεση ξεπεράσει το όριο λειτουργίας της βαλβίδας ασφαλείας, η βαλβίδα ανοίγει και αποβάλλει νερό για να προστατεύσει την εγκατάσταση.

Σε πολλές οικιακές εγκαταστάσεις θέρμανσης χρησιμοποιούνται βαλβίδες ασφαλείας 3 bar, αλλά πρέπει πάντα να ελέγχεται η πραγματική τιμή της συγκεκριμένης εγκατάστασης.

Εάν η βαλβίδα ασφαλείας ανοίγει κάθε φορά που ζεσταίνεται ο λέβητας, το δοχείο διαστολής είναι ένα από τα πρώτα σημεία που πρέπει να ελεγχθούν.

3. Η πίεση πέφτει όταν κρυώνει ο λέβητας

Ένα συνηθισμένο σενάριο είναι:

Η εγκατάσταση είναι κρύα και συμπληρώνουμε νερό.

Ο λέβητας λειτουργεί και η πίεση ανεβαίνει πολύ.

Η βαλβίδα ασφαλείας αποβάλλει νερό.

Όταν η εγκατάσταση κρυώσει ξανά, η πίεση εμφανίζεται πολύ χαμηλή.

Ο χρήστης συμπληρώνει ξανά νερό και ο ίδιος κύκλος επαναλαμβάνεται.

Σε αυτή την περίπτωση δεν πρέπει απλώς να συμπληρώνεται συνεχώς νερό. Πρέπει να βρεθεί η αιτία της μεταβολής της πίεσης.

4. Έλεγχος της βαλβίδας αέρα του δοχείου

Το δοχείο διαθέτει βαλβίδα αέρα παρόμοια με αυτή ενός ελαστικού.

Εάν, κατά τον σωστό έλεγχο και με την πλευρά του νερού αποσυμπιεσμένη, από τη βαλβίδα αέρα εμφανιστεί νερό αντί για αέρα, αυτό αποτελεί ισχυρή ένδειξη αστοχίας της μεμβράνης.

Σε δοχείο με μη αντικαταστάσιμη μεμβράνη απαιτείται συνήθως αντικατάσταση ολόκληρου του δοχείου.

5. Έλεγχος της προφόρτισης

Η πίεση προφόρτισης δεν πρέπει να μετριέται ενώ το δοχείο βρίσκεται υπό την κανονική πίεση νερού της εγκατάστασης.

Για σωστή μέτρηση πρέπει το δοχείο να απομονωθεί κατάλληλα και η πλευρά του νερού να βρίσκεται χωρίς πίεση.

Τότε μετριέται η πίεση από τη βαλβίδα αέρα με κατάλληλο μανόμετρο.

Η απαιτούμενη προφόρτιση εξαρτάται κυρίως από το στατικό ύψος της εγκατάστασης και τις συνθήκες λειτουργίας της.

6. Πόσα bar πρέπει να έχει;

Δεν υπάρχει μία τιμή που να είναι σωστή για όλες τις εγκαταστάσεις.

Σε μικρές οικιακές εγκαταστάσεις συναντώνται συχνά προφορτίσεις περίπου 0,8–1,0 bar, αλλά η σωστή τιμή πρέπει να υπολογίζεται για τη συγκεκριμένη εγκατάσταση.

Το στατικό ύψος έχει μεγάλη σημασία.

Χονδρικά, κάθε 10 μέτρα στήλης νερού αντιστοιχούν περίπου σε 1 bar στατικής πίεσης.

Επομένως ένα πολυώροφο κτίριο μπορεί να απαιτεί διαφορετικές πιέσεις από μια μονοκατοικία.

7. Τι συμβαίνει όταν το δοχείο έχει χάσει αέρα;

Η απώλεια προφόρτισης δεν σημαίνει απαραίτητα ότι έχει τρυπήσει η μεμβράνη.

Εάν η μεμβράνη είναι λειτουργική, μπορεί σε ορισμένες περιπτώσεις να αποκατασταθεί η σωστή προφόρτιση.

Πρώτα όμως πρέπει να εξακριβωθεί γιατί χάθηκε η πίεση και αν το δοχείο βρίσκεται σε καλή κατάσταση.

Η απλή προσθήκη αέρα χωρίς σωστή διαδικασία και χωρίς αποσυμπίεση της πλευράς του νερού μπορεί να οδηγήσει σε λανθασμένη μέτρηση.

8. Τι συμβαίνει όταν τρυπήσει η μεμβράνη;

Όταν η μεμβράνη αστοχήσει, το νερό μπορεί να περάσει προς την πλευρά που κανονικά περιέχει το αέριο.

Το δοχείο χάνει έτσι την ικανότητά του να απορροφά αποτελεσματικά τη θερμική διαστολή του νερού.

Αποτέλεσμα μπορεί να είναι η απότομη αύξηση της πίεσης μόλις θερμανθεί η εγκατάσταση.

Εάν εμφανίζεται νερό από τη βαλβίδα αέρα, η μεμβράνη πρέπει να θεωρηθεί ύποπτη για αστοχία.

9. Μπορεί το δοχείο να είναι καλό αλλά πολύ μικρό;

Ναι.

Ένα δοχείο μπορεί να είναι μηχανικά σε άριστη κατάσταση αλλά να μην έχει επαρκή χωρητικότητα για τη συγκεκριμένη εγκατάσταση.

Η επιλογή του μεγέθους εξαρτάται από παράγοντες όπως:

• ο συνολικός όγκος νερού,

• η ελάχιστη και μέγιστη θερμοκρασία,

• η προφόρτιση,

• η πίεση πλήρωσης,

• η μέγιστη επιτρεπόμενη πίεση,

• το στατικό ύψος της εγκατάστασης.

Γι' αυτό δεν είναι σωστό να επιλέγεται ένα δοχείο μόνο από τα kW του λέβητα.

10. Μπορεί να φταίει κάτι άλλο;

Ναι. Μεγάλες ή περίεργες μεταβολές πίεσης δεν σημαίνουν πάντοτε βλάβη δοχείου διαστολής.

Πρέπει επίσης να ελεγχθούν:

• πιθανές διαρροές στην εγκατάσταση,

• η βαλβίδα ασφαλείας,

• η βάνα πλήρωσης,

• ο αυτόματος πλήρωσης, εφόσον υπάρχει,

• το μανόμετρο,

• η σύνδεση του δοχείου,

• πιθανή απόφραξη της σωλήνωσης προς το δοχείο,

• και, ανάλογα με τον τύπο της εγκατάστασης, πιθανή επικοινωνία με κύκλωμα υψηλότερης πίεσης μέσω εναλλάκτη.

Πώς γίνεται ένας σωστός έλεγχος

Η διάγνωση δεν πρέπει να βασίζεται μόνο στο αν το δοχείο «ακούγεται κούφιο» όταν το χτυπήσουμε.

Ο σωστός τεχνικός έλεγχος περιλαμβάνει μέτρηση της πίεσης της εγκατάστασης κρύα και ζεστή, έλεγχο της βαλβίδας ασφαλείας, αποσυμπίεση της πλευράς του νερού και μέτρηση της πραγματικής προφόρτισης.

Παράλληλα ελέγχεται η κατάσταση της μεμβράνης και αν το δοχείο έχει σωστή χωρητικότητα για την εγκατάσταση.

Συμπέρασμα

Το δοχείο διαστολής είναι απαραίτητο για τη σταθεροποίηση της πίεσης σε ένα κλειστό κύκλωμα θέρμανσης.

Όταν η πίεση ανεβαίνει υπερβολικά κατά τη θέρμανση και πέφτει πολύ όταν το σύστημα κρυώνει, το δοχείο διαστολής πρέπει να είναι από τα πρώτα εξαρτήματα που ελέγχονται.

Ωστόσο, η σωστή διάγνωση απαιτεί μέτρηση και όχι απλή αντικατάσταση εξαρτημάτων.

Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)

Πόσα bar πρέπει να έχει το δοχείο διαστολής;

Η απαιτούμενη προφόρτιση εξαρτάται από το στατικό ύψος και τον σχεδιασμό της εγκατάστασης. Σε αρκετές μικρές οικιακές εγκαταστάσεις συναντώνται τιμές περίπου 0,8–1,0 bar, αλλά δεν αποτελούν γενικό κανόνα. Η σωστή τιμή πρέπει να καθορίζεται για τη συγκεκριμένη εγκατάσταση.

Πώς καταλαβαίνω αν έχει τρυπήσει η μεμβράνη;

Με την πλευρά του νερού κατάλληλα αποσυμπιεσμένη, ελέγχεται η βαλβίδα αέρα. Εάν από αυτή βγαίνει νερό αντί για αέρα, υπάρχει ισχυρή ένδειξη ότι η μεμβράνη έχει αστοχήσει.

Γιατί η πίεση ανεβαίνει όταν ζεσταίνεται ο λέβητας;

Το νερό αυξάνει τον όγκο του καθώς θερμαίνεται. Το δοχείο διαστολής πρέπει να απορροφά αυτή τη μεταβολή. Εάν έχει χάσει την προφόρτισή του, έχει χαλασμένη μεμβράνη ή είναι ανεπαρκούς μεγέθους, η πίεση μπορεί να αυξηθεί υπερβολικά.

Γιατί η πίεση πέφτει πάλι όταν κρυώνει η εγκατάσταση;

Εάν κατά τη θέρμανση η πίεση ανέβηκε αρκετά ώστε να ανοίξει η βαλβίδα ασφαλείας, έχει χαθεί νερό από το κύκλωμα. Όταν το νερό κρυώσει, η πίεση μπορεί τότε να πέσει πολύ χαμηλά. Πρέπει επίσης να αποκλειστούν πραγματικές διαρροές.

Μπορώ απλώς να βάλω αέρα στο δοχείο;

Όχι χωρίς προηγούμενο σωστό έλεγχο. Η προφόρτιση πρέπει να μετράται με την πλευρά του νερού χωρίς πίεση. Διαφορετικά η ένδειξη μπορεί να είναι παραπλανητική. Πρέπει επίσης να εξακριβωθεί ότι η μεμβράνη είναι λειτουργική.

Μπορεί να επισκευαστεί ένα δοχείο διαστολής;

Εξαρτάται από την κατασκευή του. Σε μεγαλύτερα δοχεία με αντικαταστάσιμη μεμβράνη μπορεί να γίνει αντικατάσταση της μεμβράνης. Σε πολλά μικρά οικιακά δοχεία με σταθερή μεμβράνη, σε περίπτωση αστοχίας αντικαθίσταται συνήθως ολόκληρο το δοχείο.

Τι μέγεθος δοχείου διαστολής χρειάζεται μια εγκατάσταση;

Το μέγεθος δεν καθορίζεται μόνο από την ισχύ του λέβητα. Χρειάζονται ο συνολικός όγκος νερού, οι θερμοκρασίες λειτουργίας, η προφόρτιση, η πίεση πλήρωσης και η μέγιστη επιτρεπόμενη πίεση της εγκατάστασης.

Σημείωση ασφαλείας: Η αποσυμπίεση, ο έλεγχος και η ρύθμιση ενός συστήματος θέρμανσης πρέπει να πραγματοποιούνται με κατάλληλες διαδικασίες και εξοπλισμό. Εάν δεν υπάρχει η απαιτούμενη τεχνική κατάρτιση, ο έλεγχος πρέπει να ανατίθεται σε αρμόδιο τεχνικό.