Πέφτει το ρελέ διαρροής; 8 πιθανές αιτίες και τι πρέπει να κάνεις
Το ρελέ διαρροής είναι μία από τις σημαντικότερες διατάξεις προστασίας μιας ηλεκτρικής εγκατάστασης. Όταν ενεργοποιείται και διακόπτει την παροχή ηλεκτρικού ρεύματος, αυτό μπορεί να υποδηλώνει διαρροή ρεύματος ή άλλο πρόβλημα που απαιτεί διερεύνηση.
Δεν πρέπει να θεωρούμε ότι ένα ρελέ που πέφτει συνεχώς είναι απλώς ενοχλητικό. Μπορεί να αποτελεί προειδοποίηση για κίνδυνο ηλεκτροπληξίας ή ηλεκτρικής βλάβης.
Τι είναι το ρελέ διαρροής;
Το ρελέ διαρροής, γνωστό και ως RCD (Residual Current Device), παρακολουθεί τη διαφορά μεταξύ του ρεύματος που εισέρχεται και του ρεύματος που επιστρέφει από ένα ηλεκτρικό κύκλωμα.
Όταν εντοπίσει διαφορικό ρεύμα πάνω από το όριο λειτουργίας του, αποσυνδέει την παροχή.
Στις οικιακές εγκαταστάσεις χρησιμοποιούνται συχνά διατάξεις ονομαστικού διαφορικού ρεύματος 30 mA για πρόσθετη προστασία από ηλεκτροπληξία.
Το ρελέ διαρροής δεν αντικαθιστά τη γείωση ούτε την προστασία από υπερένταση και βραχυκύκλωμα.
1. Ελαττωματική ηλεκτρική συσκευή
Μια συσκευή με φθαρμένη μόνωση ή εσωτερική ηλεκτρική βλάβη μπορεί να προκαλέσει διαρροή ρεύματος.
Συνηθισμένα παραδείγματα είναι ο θερμοσίφωνας, το πλυντήριο, ο φούρνος και άλλες συσκευές με ηλεκτρικές αντιστάσεις.
2. Υγρασία στην ηλεκτρική εγκατάσταση
Η υγρασία σε πρίζες, κουτιά διακλάδωσης, φωτιστικά εξωτερικού χώρου ή καλωδιώσεις μπορεί να δημιουργήσει ανεπιθύμητες διαδρομές διαρροής.
Αν το πρόβλημα εμφανίζεται μετά από βροχή, απαιτείται ιδιαίτερη προσοχή.
3. Φθαρμένη μόνωση καλωδίων
Παλαιωμένα, τραυματισμένα ή κακοτοποθετημένα καλώδια ενδέχεται να παρουσιάζουν μειωμένη αντίσταση μόνωσης.
Η βλάβη μπορεί να βρίσκεται σε σημείο που δεν είναι ορατό.
4. Πρόβλημα στον θερμοσίφωνα
Μια ηλεκτρική αντίσταση θερμοσίφωνα με υποβαθμισμένη μόνωση μπορεί να προκαλεί ενεργοποίηση του ρελέ.
Ο έλεγχος πρέπει να γίνεται από κατάλληλα καταρτισμένο τεχνικό.
5. Λανθασμένες συνδέσεις ουδετέρου και γείωσης
Ακατάλληλες συνδέσεις μεταξύ ουδετέρου και αγωγού προστασίας, ή κοινές συνδέσεις ουδετέρων μεταξύ διαφορετικών προστατευόμενων κυκλωμάτων, μπορούν να προκαλέσουν ανεπιθύμητη ενεργοποίηση του RCD.
Η διάγνωση απαιτεί μετρήσεις και έλεγχο του πίνακα.
6. Αθροιστικά ρεύματα διαρροής
Ορισμένες ηλεκτρονικές συσκευές παρουσιάζουν μικρά φυσιολογικά ρεύματα διαρροής λόγω των φίλτρων τους.
Όταν πολλές συσκευές προστατεύονται από το ίδιο ρελέ, τα ρεύματα αυτά μπορεί να αθροίζονται και να συμβάλλουν σε ανεπιθύμητες αποζεύξεις.
7. Ακατάλληλος τύπος ρελέ διαρροής
Δεν είναι όλα τα RCD ίδια.
Οι τύποι AC, A, F και B έχουν διαφορετικές δυνατότητες ανίχνευσης μορφών διαφορικού ρεύματος. Η κατάλληλη επιλογή εξαρτάται από τον εξοπλισμό και τις απαιτήσεις της εγκατάστασης.
Η επιλογή και αντικατάσταση πρέπει να γίνεται από αδειούχο ηλεκτρολόγο.
8. Βλάβη στο ίδιο το ρελέ
Όπως κάθε ηλεκτρολογικό εξάρτημα, έτσι και το ρελέ διαρροής μπορεί να παρουσιάσει δυσλειτουργία.
Ωστόσο, δεν πρέπει να θεωρείται ελαττωματικό χωρίς προηγούμενο έλεγχο της εγκατάστασης.
Τι πρέπει να κάνεις όταν πέφτει το ρελέ;
Αν το ρελέ ενεργοποιηθεί, μην αγνοήσεις το συμβάν.
Μην παρακάμπτεις και μην αχρηστεύεις τη διάταξη προστασίας.
Μην αγγίζεις βρεγμένες ή εμφανώς κατεστραμμένες ηλεκτρικές συσκευές.
Μην ανοίγεις τον ηλεκτρολογικό πίνακα και μην επεμβαίνεις στις καλωδιώσεις.
Αν υπάρχει μυρωδιά καμένου, καπνός, σπινθήρες ή ένδειξη ηλεκτροπληξίας, απομακρύνσου από τον κίνδυνο και ζήτησε άμεση επαγγελματική βοήθεια.
Αν το ρελέ πέφτει επανειλημμένα, ζήτησε έλεγχο από αδειούχο ηλεκτρολόγο.
Πώς ελέγχεται το ρελέ διαρροής;
Πολλά RCD διαθέτουν κουμπί TEST, το οποίο χρησιμοποιείται σύμφωνα με τις οδηγίες του κατασκευαστή.
Το κουμπί ελέγχει έναν βασικό μηχανισμό λειτουργίας, αλλά δεν υποκαθιστά τις απαιτούμενες ηλεκτρολογικές μετρήσεις.
Ο επαγγελματικός έλεγχος μπορεί να περιλαμβάνει μέτρηση χρόνου απόζευξης, διαφορικού ρεύματος λειτουργίας και αντίστασης μόνωσης, ανάλογα με την εγκατάσταση.
Συμπέρασμα
Ένα ρελέ διαρροής που πέφτει επανειλημμένα δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως απλή ενόχληση.
Η αιτία μπορεί να βρίσκεται σε ηλεκτρική συσκευή, υγρασία, καλωδίωση, λανθασμένη σύνδεση ή στην ίδια τη διάταξη προστασίας.
Η σωστή διάγνωση από αδειούχο ηλεκτρολόγο είναι απαραίτητη για την ασφαλή λειτουργία της εγκατάστασης.
thermosphere.gr — Τεχνική ενημέρωση για ασφαλείς εγκαταστάσεις.
Το άρθρο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αποτελεί οδηγό ηλεκτρολογικών επεμβάσεων.
Πηγές και τεχνική τεκμηρίωση
IEC 61008-1 — Residual current operated circuit-breakers without integral overcurrent protection.
IEC 61009-1 — Residual current operated circuit-breakers with integral overcurrent protection.
IEC 60364 — Low-voltage electrical installations.
ΕΛΟΤ 60364 — Απαιτήσεις για ηλεκτρικές εγκαταστάσεις.

