Καμινάδα σε πολυκατοικία: Κοινόχρηστες καπνοδόχοι, σύνδεση συσκευών και τεχνικές απαιτήσεις
Η καμινάδα σε πολυκατοικία αποτελεί κρίσιμο μέρος της εγκατάστασης θέρμανσης και της ασφαλούς απαγωγής των καυσαερίων.
Σε μια πολυκατοικία μπορεί να υπάρχει μία κεντρική καπνοδόχος για τον κοινόχρηστο λέβητα, ξεχωριστές καπνοδόχοι για ανεξάρτητες συσκευές ή ειδικά σχεδιασμένο συλλογικό σύστημα που εξυπηρετεί περισσότερες από μία συσκευές.
Οι διαφορετικές αυτές διαμορφώσεις δεν είναι ισοδύναμες.
Μια καπνοδόχος που έχει σχεδιαστεί για έναν συγκεκριμένο λέβητα δεν μπορεί να θεωρηθεί αυτομάτως κατάλληλη για τη σύνδεση πρόσθετων συσκευών.
Αντίστοιχα, η ύπαρξη μιας κοινόχρηστης κατακόρυφης διαδρομής μέσα στο κτίριο δεν σημαίνει ότι όλοι οι αγωγοί που βρίσκονται σε αυτήν αποτελούν μία κοινή καπνοδόχο.
Η ασφαλής λειτουργία εξαρτάται από τον σχεδιασμό του συστήματος, τη συμβατότητα των συσκευών, τη σωστή διαστασιολόγηση, τη στεγανότητα και τη δυνατότητα συντήρησης.
Τι είναι η κοινόχρηστη καπνοδόχος;
Ο όρος «κοινόχρηστη καπνοδόχος» χρησιμοποιείται συχνά για να περιγράψει έναν αγωγό απαγωγής καυσαερίων που αποτελεί μέρος των κοινών εγκαταστάσεων ενός κτιρίου.
Τεχνικά, όμως, χρειάζεται να διακρίνουμε δύο διαφορετικές περιπτώσεις.
Κοινόχρηστη καπνοδόχος για μία συσκευή
Μια πολυκατοικία με κεντρική θέρμανση μπορεί να διαθέτει έναν κοινόχρηστο λέβητα και μία καπνοδόχο που εξυπηρετεί αποκλειστικά αυτόν.
Η καπνοδόχος αποτελεί μέρος της κοινής εγκατάστασης, αλλά δεν εξυπηρετεί περισσότερες ανεξάρτητες συσκευές.
Συλλογική καπνοδόχος για περισσότερες συσκευές
Σε άλλες εγκαταστάσεις, ένα ειδικά σχεδιασμένο σύστημα μπορεί να δέχεται καυσαέρια από περισσότερες συσκευές.
Σε αυτή την περίπτωση απαιτείται αξιολόγηση της λειτουργίας του συστήματος τόσο όταν λειτουργούν όλες οι συσκευές όσο και όταν λειτουργεί μόνο μία ή ορισμένες από αυτές.
Η σύνδεση πολλών συσκευών δημιουργεί πρόσθετες τεχνικές απαιτήσεις.
Ποιοι τύποι καμινάδων συναντώνται σε πολυκατοικίες;
Οι συνηθέστερες διαμορφώσεις είναι οι ακόλουθες.
1. Καπνοδόχος κεντρικού λεβητοστασίου
Εξυπηρετεί τον λέβητα της κεντρικής εγκατάστασης θέρμανσης.
Μπορεί να είναι μεταλλική, κτιστή με κατάλληλο εσωτερικό αγωγό ή άλλου εγκεκριμένου τύπου.
Η καταλληλότητά της εξαρτάται από τον λέβητα, το καύσιμο, τις θερμοκρασίες και τις συνθήκες πίεσης.
2. Ανεξάρτητες καπνοδόχοι διαμερισμάτων
Κάθε διαμέρισμα ή συσκευή μπορεί να διαθέτει ξεχωριστό αγωγό απαγωγής καυσαερίων.
Οι αγωγοί μπορεί να βρίσκονται σε κοινό κατακόρυφο φρεάτιο, χωρίς να επικοινωνούν μεταξύ τους.
Η κοινή θέση εγκατάστασης δεν σημαίνει κοινή ροή καυσαερίων.
3. Συλλογικά συστήματα απαγωγής καυσαερίων
Πρόκειται για συστήματα σχεδιασμένα να εξυπηρετούν περισσότερες συσκευές μέσω κοινών τμημάτων.
Απαιτούν συγκεκριμένη διαμόρφωση, κατάλληλες συσκευές και υπολογισμό των συνθηκών λειτουργίας.
4. Καπνοδόχοι τζακιών ή άλλων συσκευών στερεών καυσίμων
Σε ορισμένα κτίρια υπάρχουν ξεχωριστές καπνοδόχοι για τζάκια ή σόμπες.
Η σύνδεση περισσότερων συσκευών στερεών καυσίμων σε κοινό αγωγό δεν πρέπει να θεωρείται επιτρεπτή χωρίς ειδικό σχεδιασμό, τεκμηρίωση και συμμόρφωση με τις εφαρμοστέες απαιτήσεις.
Μπορούν δύο λέβητες να συνδεθούν στην ίδια καμινάδα;
Η απάντηση είναι: μόνο εφόσον η κοινή σύνδεση επιτρέπεται και το σύστημα έχει σχεδιαστεί για αυτήν.
Δεν αρκεί να υπάρχει διαθέσιμος χώρος ή μια καπνοδόχος με φαινομενικά μεγάλη διάμετρο.
Η δυνατότητα σύνδεσης εξαρτάται από:
Τον τύπο των λεβήτων.
Τις οδηγίες των κατασκευαστών.
Τις θερμοκρασίες των καυσαερίων.
Την παροχή καυσαερίων.
Τις συνθήκες πίεσης.
Τη λειτουργία μερικού φορτίου.
Τη στεγανότητα.
Την πιθανότητα επιστροφής καυσαερίων προς συσκευή που δεν λειτουργεί.
Τη διαχείριση συμπυκνωμάτων.
Η αυθαίρετη σύνδεση δεύτερου λέβητα μπορεί να μεταβάλει τις συνθήκες ροής και να δημιουργήσει κινδύνους.
Γιατί η κοινή καπνοδόχος χρειάζεται ειδικό υπολογισμό;
Όταν περισσότερες συσκευές συνδέονται σε ένα κοινό σύστημα, η λειτουργία δεν εξαρτάται μόνο από μία σταθερή παροχή καυσαερίων.
Πρέπει να εξεταστούν διαφορετικά σενάρια, όπως:
Λειτουργία όλων των συσκευών.
Λειτουργία μίας μόνο συσκευής.
Λειτουργία μερικού φορτίου.
Εκκίνηση ή διακοπή λειτουργίας.
Μεταβολές θερμοκρασίας.
Επίδραση των απωλειών πίεσης.
Η πίεση στον κοινό αγωγό μπορεί να μεταβάλλεται σημαντικά.
Εάν το σύστημα δεν έχει σχεδιαστεί σωστά, μπορεί να εμφανιστεί ανεπιθύμητη ροή καυσαερίων προς άλλες συνδέσεις.
Για τον λόγο αυτό, η διαστασιολόγηση συλλογικών συστημάτων δεν πρέπει να γίνεται με εμπειρικές εκτιμήσεις.
Τι ισχύει για κοινή καπνοδόχο φυσικού αερίου;
Οι εγκαταστάσεις φυσικού αερίου απαιτούν ιδιαίτερη προσοχή, επειδή οι σύγχρονοι λέβητες μπορεί να λειτουργούν με ανεμιστήρα, θετική πίεση και παραγωγή συμπυκνωμάτων.
Σε ειδικά σχεδιασμένα συλλογικά συστήματα μπορούν να χρησιμοποιούνται κατάλληλες διατάξεις απαγωγής καυσαερίων, εφόσον η συγκεκριμένη σύνθεση συσκευών και εξαρτημάτων επιτρέπεται από την τεχνική τεκμηρίωση.
Σημαντικά στοιχεία είναι:
Η συμβατότητα των λεβήτων με συλλογική απαγωγή.
Η επιτρεπόμενη πίεση λειτουργίας.
Η στεγανότητα του συστήματος.
Η αποτροπή ανεπιθύμητης επιστροφής καυσαερίων.
Η σωστή παροχή αέρα καύσης.
Η διαχείριση των συμπυκνωμάτων.
Η χρήση εγκεκριμένων τερματικών και συνδέσεων.
Δεν επιτρέπεται να θεωρούμε ότι δύο λέβητες φυσικού αερίου μπορούν να συνδεθούν στον ίδιο αγωγό απλώς επειδή χρησιμοποιούν το ίδιο καύσιμο.
Τι συμβαίνει όταν αντικαθίσταται ο κεντρικός λέβητας;
Η αντικατάσταση ενός παλαιού λέβητα μπορεί να μεταβάλει σημαντικά τις συνθήκες λειτουργίας της υπάρχουσας καπνοδόχου.
Για παράδειγμα, ένας νέος λέβητας μπορεί να έχει:
Διαφορετική θερμοκρασία καυσαερίων.
Διαφορετική παροχή καυσαερίων.
Διαφορετικές απαιτήσεις πίεσης.
Διαφορετική συμπεριφορά συμπύκνωσης.
Διαφορετικές απαιτήσεις υλικών.
Μια παλιά καπνοδόχος που λειτουργούσε ικανοποιητικά με προηγούμενο λέβητα δεν είναι απαραίτητα κατάλληλη για τον νέο.
Πριν από τη σύνδεση πρέπει να αξιολογείται η συμβατότητα ολόκληρου του συστήματος.
Μπορεί ένας λέβητας συμπύκνωσης να συνδεθεί σε παλιά καπνοδόχο;
Όχι χωρίς τεχνική αξιολόγηση.
Οι λέβητες συμπύκνωσης λειτουργούν με διαφορετικές συνθήκες από πολλές παλαιότερες εγκαταστάσεις.
Η καπνοδόχος μπορεί να χρειάζεται:
Καταλληλότητα για υγρή λειτουργία.
Αντοχή στη διάβρωση.
Κατάλληλη στεγανότητα.
Συμβατότητα με τις προβλεπόμενες πιέσεις.
Σύστημα συλλογής και αποχέτευσης συμπυκνωμάτων.
Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να χρησιμοποιηθεί κατάλληλος εσωτερικός αγωγός μέσα σε υπάρχουσα διαδρομή, εφόσον η λύση επιτρέπεται και τεκμηριώνεται.
Δεν πρέπει να θεωρείται ότι η παλιά κτιστή καπνοδόχος είναι αυτομάτως κατάλληλη.
Μπορεί να χρησιμοποιηθεί το ίδιο φρεάτιο για περισσότερες καπνοδόχους;
Ένα κοινό κατακόρυφο φρεάτιο μπορεί, υπό προϋποθέσεις, να φιλοξενεί περισσότερους ανεξάρτητους αγωγούς.
Ωστόσο, απαιτείται έλεγχος:
Των διαστάσεων του φρεατίου.
Της καταλληλότητας των αγωγών.
Των απαιτούμενων αποστάσεων ασφαλείας.
Της στήριξης.
Της δυνατότητας θερμικής διαστολής.
Της πρόσβασης για επιθεώρηση.
Των απαιτήσεων πυροπροστασίας.
Της συμβατότητας με την υπάρχουσα κατασκευή.
Δεν είναι σωστό να τοποθετούνται πρόσθετοι αγωγοί σε ένα φρεάτιο χωρίς να ελέγχεται η συνολική διαμόρφωση.
Καμινάδα πολυκατοικίας και πυρασφάλεια
Η καπνοδόχος μπορεί να διέρχεται από περισσότερους ορόφους, τεχνικούς χώρους και δομικά στοιχεία.
Αυτό δημιουργεί αυξημένη ανάγκη ελέγχου των διελεύσεων.
Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται:
Στις διελεύσεις από δάπεδα.
Στις διελεύσεις από οροφές.
Στα σημεία επαφής με εύφλεκτα υλικά.
Στα φρεάτια εγκαταστάσεων.
Στις θέσεις στήριξης.
Στα σημεία πρόσβασης για καθαρισμό.
Η πυραντίσταση των δομικών στοιχείων και η απαιτούμενη πυροπροστασία των διελεύσεων πρέπει να διατηρούνται.
Η χρήση μονωμένης καμινάδας δεν καταργεί αυτομάτως τις απαιτήσεις πυροπροστασίας του κτιρίου.
Στεγανότητα καπνοδόχου σε πολυκατοικία
Η στεγανότητα αποτελεί βασική απαίτηση ασφαλείας.
Μια διαρροή καυσαερίων σε φρεάτιο ή κλειστό τεχνικό χώρο μπορεί να επηρεάσει περισσότερα από ένα διαμερίσματα.
Πιθανές αιτίες απώλειας στεγανότητας είναι:
Φθαρμένες συνδέσεις.
Μη συμβατά εξαρτήματα.
Διάβρωση.
Ρωγμές.
Λανθασμένη συναρμολόγηση.
Επεμβάσεις χωρίς τεχνική τεκμηρίωση.
Σε συστήματα θετικής πίεσης, η απαιτούμενη στεγανότητα έχει ιδιαίτερη σημασία.
Ο έλεγχος πρέπει να γίνεται με μεθόδους κατάλληλες για το συγκεκριμένο σύστημα.
Ποιος είναι υπεύθυνος για τη συντήρηση της κοινόχρηστης καμινάδας;
Η ευθύνη εξαρτάται από το ιδιοκτησιακό και τεχνικό καθεστώς της εγκατάστασης.
Πρέπει να εξετάζονται:
Ο κανονισμός της πολυκατοικίας.
Οι τίτλοι ιδιοκτησίας.
Ο χαρακτηρισμός της καπνοδόχου ως κοινόχρηστου ή ιδιωτικού στοιχείου.
Η εγκατάσταση την οποία εξυπηρετεί.
Οι εφαρμοστέες νομικές και κανονιστικές απαιτήσεις.
Σε μια κεντρική εγκατάσταση θέρμανσης, η συντήρηση της καπνοδόχου αποτελεί συνήθως μέρος της διαχείρισης των κοινών εγκαταστάσεων.
Ωστόσο, δεν πρέπει να θεωρείται ότι κάθε καπνοδόχος που περνά μέσα από κοινόχρηστο χώρο ανήκει αυτομάτως στην ίδια κατηγορία.
Για θέματα ιδιοκτησίας, δαπανών και δικαιωμάτων επέμβασης απαιτείται έλεγχος των συγκεκριμένων εγγράφων και, όπου χρειάζεται, νομική αξιολόγηση.
Μπορεί ένας ιδιοκτήτης να συνδεθεί σε κοινόχρηστη καπνοδόχο;
Η σύνδεση νέας συσκευής σε υπάρχουσα κοινή καπνοδόχο δεν αποτελεί απλή τεχνική προσθήκη.
Πριν από οποιαδήποτε επέμβαση πρέπει να εξετάζονται δύο ανεξάρτητα ζητήματα.
Τεχνική καταλληλότητα
Πρέπει να αποδεικνύεται ότι η καπνοδόχος μπορεί να εξυπηρετήσει τη νέα συσκευή χωρίς να επηρεάζεται η ασφάλεια των υπόλοιπων εγκαταστάσεων.
Δικαίωμα επέμβασης
Πρέπει να ελέγχεται αν η επέμβαση επιτρέπεται βάσει του ιδιοκτησιακού καθεστώτος, του κανονισμού και των εφαρμοστέων απαιτήσεων.
Η τεχνική δυνατότητα δεν ισοδυναμεί αυτομάτως με δικαίωμα επέμβασης σε κοινόχρηστη εγκατάσταση.
Τι πρέπει να ελεγχθεί πριν από νέα σύνδεση;
Πριν συνδεθεί νέα συσκευή, είναι σημαντικό να συγκεντρωθούν:
Τα στοιχεία του υπάρχοντος συστήματος.
Οι οδηγίες του κατασκευαστή.
Η τεχνική ταξινόμηση της καπνοδόχου.
Οι απαιτήσεις της νέας συσκευής.
Τα στοιχεία διαστασιολόγησης.
Η κατάσταση των συνδέσεων.
Η δυνατότητα πρόσβασης και συντήρησης.
Οι απαιτούμενες εγκρίσεις ή διαδικασίες.
Εάν δεν υπάρχουν επαρκή στοιχεία για την υπάρχουσα εγκατάσταση, μπορεί να απαιτείται λεπτομερής επιθεώρηση και νέα τεχνική μελέτη.
Πώς γίνεται ο έλεγχος μιας κοινόχρηστης καπνοδόχου;
Ο τεχνικός έλεγχος μπορεί να περιλαμβάνει:
Οπτική επιθεώρηση προσβάσιμων τμημάτων.
Έλεγχο των συνδέσεων.
Έλεγχο της απόληξης.
Επιθεώρηση του εσωτερικού αγωγού, όπου είναι εφικτό.
Έλεγχο για διάβρωση ή επικαθίσεις.
Έλεγχο συλλογής και απορροής συμπυκνωμάτων.
Έλεγχο στεγανότητας όπου απαιτείται.
Επιβεβαίωση της συμβατότητας με τις συνδεδεμένες συσκευές.
Αξιολόγηση της διαστασιολόγησης.
Οι μέθοδοι επιθεώρησης πρέπει να επιλέγονται ανάλογα με την κατασκευή και τη λειτουργία του συστήματος.
Ποια προβλήματα εμφανίζονται συχνότερα;
Επιστροφή καυσαερίων
Μπορεί να σχετίζεται με προβλήματα πίεσης, ανεπαρκή ελκυσμό ή ακατάλληλη κοινή σύνδεση.
Συμπυκνώματα
Μπορεί να εμφανιστούν όταν το σύστημα δεν είναι κατάλληλο για τις θερμοκρασίες και τις συνθήκες λειτουργίας.
Διάβρωση
Μπορεί να προκληθεί από ακατάλληλα υλικά, υγρασία ή διαβρωτικά συμπυκνώματα.
Απώλεια στεγανότητας
Μπορεί να προκύψει από φθορά ή ακατάλληλη συναρμολόγηση.
Δυσκολία καθαρισμού
Η ανεπαρκής πρόσβαση μπορεί να δυσχεραίνει την επιθεώρηση και τη συντήρηση.
Αυθαίρετες επεμβάσεις
Πρόσθετες συνδέσεις, αλλαγές διαμέτρου και αντικατάσταση εξαρτημάτων χωρίς τεχνικό έλεγχο μπορούν να επηρεάσουν τη λειτουργία ολόκληρου του συστήματος.
Τι γίνεται όταν ένα διαμέρισμα αλλάζει σύστημα θέρμανσης;
Η αλλαγή από κεντρική σε ατομική θέρμανση ή η αντικατάσταση μιας συσκευής μπορεί να δημιουργήσει νέες απαιτήσεις απαγωγής καυσαερίων.
Πρέπει να εξετάζονται:
Η θέση εγκατάστασης της νέας συσκευής.
Ο προβλεπόμενος τρόπος απαγωγής.
Η παροχή αέρα καύσης.
Η δυνατότητα χρήσης υπάρχουσας καπνοδόχου.
Η θέση και ο τύπος της απόληξης.
Οι απαιτήσεις του κατασκευαστή.
Οι εφαρμοστέες τεχνικές και διοικητικές διαδικασίες.
Η αλλαγή συσκευής δεν σημαίνει ότι μπορεί να επαναχρησιμοποιηθεί χωρίς έλεγχο η προηγούμενη καπνοδόχος.
Ποια ευρωπαϊκά πρότυπα σχετίζονται με τις κοινόχρηστες καπνοδόχους;
Ανάλογα με το είδος του συστήματος, σχετικά πρότυπα μπορεί να περιλαμβάνουν:
EN 1443: Γενικές απαιτήσεις και ταξινόμηση καπνοδόχων.
EN 1856-1: Απαιτήσεις για μεταλλικά συστήματα καπνοδόχων.
EN 1856-2: Απαιτήσεις για μεταλλικούς εσωτερικούς αγωγούς και συνδετήριους σωλήνες.
EN 13384-1: Θερμικός και ρευστοδυναμικός υπολογισμός καπνοδόχων για μία συσκευή.
EN 13384-2: Θερμικός και ρευστοδυναμικός υπολογισμός καπνοδόχων που εξυπηρετούν περισσότερες από μία συσκευές.
EN 15287-1: Σχεδιασμός, εγκατάσταση και θέση σε λειτουργία καπνοδόχων εντός του πεδίου εφαρμογής του προτύπου.
Για ειδικά συλλογικά συστήματα μπορεί να εφαρμόζονται και άλλες απαιτήσεις ή πρότυπα προϊόντων.
Οι εφαρμοστέες εκδόσεις, οι εθνικές διατάξεις και οι οδηγίες των κατασκευαστών πρέπει να επιβεβαιώνονται για κάθε εγκατάσταση.
Συχνές ερωτήσεις
Μπορούν δύο διαμερίσματα να χρησιμοποιούν την ίδια καμινάδα;
Μόνο εφόσον πρόκειται για κατάλληλα σχεδιασμένο σύστημα που επιτρέπει τη σύνδεση των συγκεκριμένων συσκευών και πληροί τις εφαρμοστέες απαιτήσεις.
Μπορώ να συνδέσω νέο λέβητα σε παλιά κοινόχρηστη καπνοδόχο;
Όχι χωρίς έλεγχο συμβατότητας, διαστασιολόγησης και κατάστασης της καπνοδόχου.
Μπορεί λέβητας συμπύκνωσης να χρησιμοποιήσει παλιά κτιστή καμινάδα;
Μπορεί να απαιτείται κατάλληλος εσωτερικός αγωγός ή διαφορετικό εγκεκριμένο σύστημα. Η δυνατότητα εξαρτάται από τη συγκεκριμένη εγκατάσταση.
Ποιος πληρώνει τον καθαρισμό της κοινόχρηστης καμινάδας;
Η κατανομή των δαπανών εξαρτάται από τον κανονισμό, το ιδιοκτησιακό καθεστώς και τις εφαρμοστέες διατάξεις.
Είναι ασφαλές να υπάρχουν πολλές καμινάδες στο ίδιο φρεάτιο;
Μπορεί να είναι ασφαλές εφόσον η διαμόρφωση έχει σχεδιαστεί κατάλληλα και πληροί τις απαιτήσεις στήριξης, πυροπροστασίας και συντήρησης.
Μπορεί να γίνει σύνδεση χωρίς τεχνική μελέτη;
Η αναγκαιότητα συγκεκριμένης μελέτης ή διαδικασίας εξαρτάται από την εγκατάσταση και τις εφαρμοστέες απαιτήσεις. Σε κάθε περίπτωση, η τεχνική καταλληλότητα πρέπει να τεκμηριώνεται πριν από τη σύνδεση.
Συμπέρασμα
Η καμινάδα σε πολυκατοικία μπορεί να αποτελεί μέρος μιας κεντρικής εγκατάστασης θέρμανσης, να εξυπηρετεί μία ανεξάρτητη συσκευή ή να λειτουργεί ως ειδικά σχεδιασμένο συλλογικό σύστημα.
Οι διαφορετικές αυτές εφαρμογές έχουν διαφορετικές τεχνικές απαιτήσεις.
Η κοινή χρήση καπνοδόχου από περισσότερες συσκευές επιτρέπεται μόνο όταν υπάρχει κατάλληλος σχεδιασμός, συμβατότητα και τεχνική τεκμηρίωση.
Ιδιαίτερη σημασία έχουν η διαστασιολόγηση, η στεγανότητα, η διαχείριση συμπυκνωμάτων, η πυρασφάλεια και η πρόσβαση για συντήρηση.
Πριν από οποιαδήποτε νέα σύνδεση ή τροποποίηση, πρέπει να ελέγχονται τόσο η τεχνική καταλληλότητα όσο και το δικαίωμα επέμβασης στην εγκατάσταση.
Τεχνικές αναφορές
EN 1443 — Chimneys: General requirements.
EN 1856-1 — Chimneys: Requirements for metal chimneys — Part 1: System chimney products.
EN 1856-2 — Chimneys: Requirements for metal chimneys — Part 2: Metal flue liners and connecting flue pipes.
EN 13384-1 — Chimneys: Thermal and fluid dynamic calculation methods — Part 1.
EN 13384-2 — Chimneys: Thermal and fluid dynamic calculation methods — Part 2.
EN 15287-1 — Chimneys: Design, installation and commissioning — Part 1.
Η εφαρμογή των προτύπων πρέπει να εξετάζεται σε συνδυασμό με τις ισχύουσες εθνικές απαιτήσεις και την τεχνική τεκμηρίωση των συγκεκριμένων προϊόντων.