Εσωτερικό ή εξωτερικό δοχείο διαστολής λέβητα; Διαφορές και πότε χρειάζεται εξωτερικό

Εσωτερικό ή εξωτερικό δοχείο διαστολής λέβητα; Τι πρέπει να γνωρίζουμε

Το δοχείο διαστολής αποτελεί βασικό εξάρτημα ενός κλειστού κυκλώματος θέρμανσης. Ο ρόλος του είναι να απορροφά τη μεταβολή του όγκου του νερού καθώς αυξάνεται η θερμοκρασία, περιορίζοντας τις διακυμάνσεις της πίεσης.

Πολλοί επιτοίχιοι λέβητες αερίου διαθέτουν ενσωματωμένο δοχείο διαστολής. Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι η χωρητικότητά του επαρκεί για κάθε εγκατάσταση.

Σε ορισμένες περιπτώσεις χρειάζεται πρόσθετο εξωτερικό δοχείο, ιδιαίτερα όταν η εγκατάσταση περιλαμβάνει μεγάλη ποσότητα νερού, εκτεταμένο δίκτυο σωληνώσεων ή πρόσθετα θερμαντικά σώματα.

Η επιλογή δεν γίνεται μόνο με βάση την ισχύ του λέβητα σε kW, αλλά κυρίως με βάση τα πραγματικά χαρακτηριστικά του κυκλώματος.

1. Τι είναι το εσωτερικό δοχείο διαστολής;

Το εσωτερικό δοχείο διαστολής βρίσκεται μέσα στο περίβλημα του λέβητα και αποτελεί μέρος της υδραυλικής του διάταξης.

Συνήθως είναι ένα μεταλλικό δοχείο με ελαστική μεμβράνη, η οποία διαχωρίζει το νερό του κυκλώματος από ένα τμήμα που περιέχει αέριο υπό πίεση.

Όταν θερμαίνεται το νερό, διαστέλλεται και εισέρχεται στο δοχείο, συμπιέζοντας το αέριο.

Όταν το νερό κρυώνει, ο όγκος του μειώνεται και το δοχείο βοηθά να επιστρέψει νερό στο κύκλωμα.

Πλεονεκτήματα εσωτερικού δοχείου

• Είναι ενσωματωμένο στον λέβητα.

• Δεν απαιτεί ξεχωριστό χώρο στον τοίχο.

• Περιορίζει τις πρόσθετες εξωτερικές σωληνώσεις.

• Μπορεί να καλύπτει τις ανάγκες μικρών εγκαταστάσεων, εφόσον έχει επαρκή χωρητικότητα.

Περιορισμοί

Η ονομαστική χωρητικότητα είναι συγκεκριμένη και δεν μπορεί να προσαρμοστεί στις απαιτήσεις κάθε εγκατάστασης.

Επιπλέον, σε ορισμένους λέβητες η πρόσβαση για έλεγχο ή αντικατάσταση μπορεί να είναι δύσκολη.

2. Τι είναι το εξωτερικό δοχείο διαστολής;

Το εξωτερικό δοχείο διαστολής εγκαθίσταται εκτός του λέβητα και συνδέεται υδραυλικά με το κλειστό κύκλωμα θέρμανσης.

Λειτουργεί με την ίδια βασική αρχή όπως το ενσωματωμένο δοχείο.

Η κύρια διαφορά είναι ότι μπορεί να επιλεγεί ανεξάρτητα, με χωρητικότητα κατάλληλη για τη συγκεκριμένη εγκατάσταση.

Πλεονεκτήματα εξωτερικού δοχείου

• Μεγαλύτερη ευελιξία επιλογής χωρητικότητας.

• Δυνατότητα πρόσθετης διαστολικής ικανότητας.

• Ευκολότερη πρόσβαση για συντήρηση, εφόσον εγκατασταθεί σωστά.

• Δυνατότητα κάλυψης εγκαταστάσεων με μεγαλύτερο όγκο νερού.

Περιορισμοί

Απαιτεί διαθέσιμο χώρο, σωστή στήριξη και κατάλληλη υδραυλική σύνδεση.

Η τοποθέτησή του πρέπει να ακολουθεί τις οδηγίες του κατασκευαστή και τις απαιτήσεις ασφαλείας της εγκατάστασης.

3. Εσωτερικό και εξωτερικό δοχείο: Βασικές διαφορές

Κανένας τύπος δεν είναι από μόνος του καλύτερος.

Η καταλληλότητα εξαρτάται από τη συνολική χωρητικότητα και τη σωστή λειτουργία του συστήματος.

4. Πότε επαρκεί το ενσωματωμένο δοχείο;

Το ενσωματωμένο δοχείο μπορεί να επαρκεί όταν:

• Ο συνολικός όγκος νερού βρίσκεται εντός των ορίων που προβλέπει ο κατασκευαστής.

• Η προπίεση έχει ρυθμιστεί σωστά.

• Το ύψος της εγκατάστασης είναι συμβατό με τις προβλεπόμενες πιέσεις.

• Η θερμοκρασία λειτουργίας δεν δημιουργεί μεγαλύτερη διαστολή από αυτήν που μπορεί να απορροφήσει το δοχείο.

• Η εγκατάσταση δεν έχει τροποποιηθεί σημαντικά μετά την αρχική επιλογή του λέβητα.

Η τεχνική τεκμηρίωση του συγκεκριμένου μοντέλου αποτελεί το πρώτο σημείο ελέγχου.

5. Πότε χρειάζεται πρόσθετο εξωτερικό δοχείο διαστολής;

Πρόσθετο δοχείο μπορεί να χρειάζεται όταν η υπάρχουσα διαστολική ικανότητα δεν επαρκεί.

Αυτό μπορεί να συμβεί στις ακόλουθες περιπτώσεις.

Μεγάλος όγκος νερού

Μια εγκατάσταση με πολλά θερμαντικά σώματα, μεγάλο δίκτυο σωληνώσεων ή σημαντική ποσότητα νερού ενδέχεται να ξεπερνά τις δυνατότητες του ενσωματωμένου δοχείου.

Επέκταση της εγκατάστασης

Η προσθήκη θερμαντικών σωμάτων, νέων κυκλωμάτων ή άλλων υδραυλικών εξαρτημάτων μπορεί να αυξήσει τον συνολικό όγκο νερού.

Ανεπαρκής διαστολική ικανότητα

Εάν οι υπολογισμοί δείχνουν ότι η διαθέσιμη χωρητικότητα δεν επαρκεί για τις προβλεπόμενες πιέσεις και θερμοκρασίες, απαιτείται επανεξέταση της εγκατάστασης.

Πρόβλημα στο υπάρχον δοχείο

Ένα ελαττωματικό ενσωματωμένο δοχείο μπορεί να χρειάζεται επισκευή ή αντικατάσταση.

Η προσθήκη εξωτερικού δοχείου δεν πρέπει να χρησιμοποιείται ως πρόχειρη λύση χωρίς διάγνωση της βλάβης και έλεγχο της ασφαλούς υδραυλικής διάταξης.

6. Πώς υπολογίζεται η απαιτούμενη χωρητικότητα;

Ο υπολογισμός ξεκινά από τον συνολικό όγκο νερού της εγκατάστασης.

Πρέπει να λαμβάνονται υπόψη:

• Η ποσότητα νερού στον λέβητα.

• Τα θερμαντικά σώματα.

• Οι σωληνώσεις.

• Οι συλλέκτες.

• Τα πρόσθετα δοχεία ή στοιχεία αποθήκευσης νερού που ανήκουν στο ίδιο κλειστό κύκλωμα.

• Το θερμοκρασιακό εύρος λειτουργίας.

• Η στατική πίεση, η πίεση πλήρωσης και η μέγιστη επιτρεπόμενη πίεση.

Παράδειγμα

Έστω εγκατάσταση με συνολικό όγκο νερού 250 λίτρα.

Εάν η υπολογισμένη θερμική διαστολή για το συγκεκριμένο θερμοκρασιακό εύρος είναι 2%, τότε:

250 × 0,02 = 5 λίτρα

Αυτό σημαίνει ότι το νερό αυξάνει τον όγκο του κατά περίπου 5 λίτρα.

Δεν σημαίνει ότι αρκεί δοχείο ονομαστικής χωρητικότητας 5 λίτρων.

Η πραγματική ποσότητα νερού που μπορεί να δεχτεί ένα δοχείο εξαρτάται από τις πιέσεις λειτουργίας και την προπίεσή του.

Η τελική χωρητικότητα προκύπτει από πλήρη υπολογισμό σύμφωνα με τα τεχνικά δεδομένα του κατασκευαστή.

Το παράδειγμα είναι ενδεικτικό και δεν αποτελεί μελέτη συγκεκριμένης εγκατάστασης.

7. Ποια πρέπει να είναι η προπίεση;

Η προπίεση είναι η πίεση του αερίου στο δοχείο όταν η πλευρά του νερού είναι αποσυμπιεσμένη.

Δεν υπάρχει μία τιμή προπίεσης κατάλληλη για όλους τους λέβητες.

Η ρύθμιση εξαρτάται από:

• Το στατικό ύψος της εγκατάστασης.

• Την ελάχιστη απαιτούμενη πίεση στο υψηλότερο σημείο.

• Την πίεση πλήρωσης όταν το κύκλωμα είναι κρύο.

• Τις προδιαγραφές του κατασκευαστή.

Η προπίεση δεν πρέπει να συγχέεται με την ένδειξη του μανόμετρου του λέβητα.

Για αξιόπιστη μέτρηση απαιτείται κατάλληλη απομόνωση και αποσυμπίεση της πλευράς του νερού.

Ο έλεγχος πρέπει να πραγματοποιείται από αρμόδιο τεχνικό.

8. Γιατί ανεβαίνει πολύ η πίεση του λέβητα;

Η πίεση αυξάνεται φυσιολογικά όταν θερμαίνεται το νερό.

Όμως, μια υπερβολική αύξηση μπορεί να οφείλεται σε:

• Ανεπαρκή χωρητικότητα δοχείου διαστολής.

• Λανθασμένη προπίεση.

• Φθαρμένη ή κατεστραμμένη μεμβράνη.

• Πρόβλημα στην υδραυλική σύνδεση.

• Ανεπιθύμητη είσοδο νερού από τη διάταξη πλήρωσης.

Σε ορισμένες περιπτώσεις ανοίγει η βαλβίδα ασφαλείας και αποβάλλεται νερό.

Η επαναλαμβανόμενη εκτόνωση δεν είναι φυσιολογική κατάσταση λειτουργίας και χρειάζεται έλεγχο.

9. Γιατί πέφτει η πίεση όταν κρυώνει ο λέβητας;

Όταν μειώνεται η θερμοκρασία, το νερό συστέλλεται και η πίεση μπορεί να πέσει.

Μικρή μεταβολή είναι αναμενόμενη.

Μεγάλη πτώση πίεσης, ιδιαίτερα μετά από έντονη αύξηση κατά τη θέρμανση, μπορεί να σχετίζεται με δυσλειτουργία του δοχείου διαστολής.

Ωστόσο, πρέπει να ελεγχθούν και άλλες πιθανές αιτίες, όπως διαρροές ή απώλεια νερού από τη βαλβίδα ασφαλείας.

Η συνεχής συμπλήρωση νερού δεν αντιμετωπίζει την πραγματική αιτία του προβλήματος.

10. Μπορούν να λειτουργούν μαζί εσωτερικό και εξωτερικό δοχείο;

Ναι, υπό τις κατάλληλες προϋποθέσεις.

Ένα πρόσθετο εξωτερικό δοχείο μπορεί να αυξήσει τη συνολική διαθέσιμη διαστολική ικανότητα του ίδιου κλειστού κυκλώματος.

Ωστόσο, πρέπει να ελεγχθούν:

• Η κατάσταση του ενσωματωμένου δοχείου.

• Η προπίεση κάθε δοχείου.

• Οι πιέσεις λειτουργίας.

• Η υδραυλική επικοινωνία με το κύκλωμα.

• Η συνολική απαιτούμενη χωρητικότητα.

• Οι οδηγίες του κατασκευαστή.

Η προσθήκη δεύτερου δοχείου δεν εγγυάται από μόνη της τη σωστή λειτουργία.

11. Ποια είναι τα συνηθέστερα λάθη;

Επιλογή με βάση μόνο τα kW του λέβητα

Η θερμική ισχύς δεν καθορίζει από μόνη της τον όγκο νερού και τις απαιτήσεις διαστολής.

Παράβλεψη της προπίεσης

Ακόμη και ένα σωστά επιλεγμένο δοχείο μπορεί να λειτουργεί ανεπαρκώς όταν η προπίεση είναι λανθασμένη.

Τοποθέτηση χωρίς υδραυλικό έλεγχο

Το δοχείο πρέπει να συνδέεται σε κατάλληλο σημείο του κυκλώματος, σύμφωνα με τις προδιαγραφές.

Απομόνωση του δοχείου κατά τη λειτουργία

Η ακούσια απομόνωση μπορεί να αφήσει το κύκλωμα χωρίς επαρκή προστασία έναντι θερμικής διαστολής.

Αντικατάσταση εξαρτημάτων χωρίς διάγνωση

Οι μεταβολές πίεσης δεν οφείλονται πάντοτε στο δοχείο διαστολής.

12. Συχνές ερωτήσεις

Όλοι οι λέβητες έχουν εσωτερικό δοχείο διαστολής;

Όχι. Εξαρτάται από τον τύπο και το μοντέλο του λέβητα. Πολλοί επιτοίχιοι λέβητες διαθέτουν ενσωματωμένο δοχείο, αλλά δεν ισχύει για όλες τις συσκευές.

Αν υπάρχει εσωτερικό δοχείο, μπορώ να προσθέσω εξωτερικό;

Ναι, εφόσον η προσθήκη είναι συμβατή με τον λέβητα και τη συνολική υδραυλική διάταξη.

Είναι καλύτερο ένα μεγαλύτερο δοχείο;

Όχι απαραίτητα. Η χωρητικότητα πρέπει να προκύπτει από υπολογισμό. Ένα μεγαλύτερο δοχείο δεν διορθώνει λανθασμένη προπίεση ή άλλες βλάβες.

Αν η πίεση ανεβαίνει κοντά στα 3 bar, φταίει το δοχείο;

Ενδέχεται, αλλά όχι απαραίτητα. Πρέπει να ελεγχθούν η προπίεση, η κατάσταση της μεμβράνης, η χωρητικότητα και η διάταξη πλήρωσης. Η πίεση ανοίγματος της βαλβίδας ασφαλείας εξαρτάται από το συγκεκριμένο σύστημα.

Μπορώ να ελέγξω μόνος μου την προπίεση;

Η σωστή μέτρηση απαιτεί αποσυμπίεση της πλευράς νερού και τήρηση των οδηγιών ασφαλείας. Συνιστάται ο έλεγχος από εξειδικευμένο τεχνικό.

Συμπέρασμα

Το εσωτερικό και το εξωτερικό δοχείο διαστολής εξυπηρετούν τον ίδιο βασικό σκοπό: την απορρόφηση της θερμικής διαστολής του νερού και τον περιορισμό των μεταβολών πίεσης.

Το ενσωματωμένο δοχείο μπορεί να είναι απολύτως επαρκές για μια σωστά σχεδιασμένη εγκατάσταση.

Όταν όμως ο συνολικός όγκος νερού ή οι συνθήκες λειτουργίας ξεπερνούν τις δυνατότητές του, μπορεί να χρειάζεται πρόσθετο εξωτερικό δοχείο.

Η σωστή απόφαση βασίζεται σε τεχνικό υπολογισμό, έλεγχο της προπίεσης και αξιολόγηση των πραγματικών συνθηκών λειτουργίας από αρμόδιο επαγγελματία.